Saturday 21 October 2017
 
 

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΤΙΤΟΡΕΣ

(7ος αιών)

 

Στον πεσσό στη νότια - δεξιά πλευρά του ιερού βήματος

είναι το ψηφιδωτό με τους κτίτορες, έναν εκκλησιαστικό

και έναν πολιτικό άρχοντα. Κάτω υπάρχει η επιγραφή:

"Κτίστας θεωρείς του πανενδόξου δόμου εκείθεν

ένθεν μάρτυρος Δημητρίου, του βάρβαρον

κλύδωνα βαρβάρων στόλων μετατρέποντος και

 πόλιν λυτρουμένου"

(Τους ιδρυτές βλέπεις του πανένδοξου ναού απ' το ένα

κι απ' το άλλο μέρος του μάρτυρα Δημητρίου, που διώ-

χνει μακριά το βάρβαρο πλήθος των βαρβαρικών στό-

λων και λυτρώνει την πόλη). Τα πρόσωπα των κτιτόρων

είναι ο Έπαρχος του Ιλλυρικού Λέων και ο

αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ιωάννης, στα χρόνια των

οποίων κτίσθηκε και ανακαινίσθηκε ο ναός μετά από την

καταστροφή του, από την πυρκαγιά τον 7ο αιώνα.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΕ ΕΝΑ ΔΙΑΚΟΝΟ (7ος αιών)

 

Βρίσκεται στον δεξιό πεσσό του ιερού βήματος από την πίσω

πλευρά - ανατολικά.

Παριστάνει τον Άγιο Δημήτριο με το δεξί χέρι πάνω στον ώμο

του κληρικού, που πιθανόν είναι ο διάκονος του ναού, και το

αριστερό σε στάση προσευχής. Η επιγραφή που βρίσκεται στο

κάτω μέρος του ψηφιδωτού αναφέρει χαρακτηριστικά:

"Πανόλβιε του Χριστού μάρτυς φιλόπολις φροντίδα τίθει και

πολιτών και ξένων" (Μακάριε Μάρτυρα του Χριστού, που

αγαπάς την πόλη σου, φρόντιζε και τους πολίτες της και τους

ξένους).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΓΓΕΛΟΣ (5ος αιών)

 

Από την πίσω ακριβώς πλευρά του τοίχου, που βρίσκε-

ται ο τάφος του Λουκά Σπανδούδη, υπάρχει ψηφιδω-

τό όπου εικονίζεται άγγελος Κυρίου μέσα σε πολύχρω-

μο ουρανό ο οποίος σαλπίζει βλέποντας τον Άγιο Δη-

μήτριο που στέκει κάτω όρθιος ντυμένος με υπατική

χλαμύδα. Πλάι στον Άγιο διακρίνεται ορεινό τοπίο

και δεξιότερα και πιο πάνω φτερά άλλων αγγέλων.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟΝ

ΑΓΙΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟ (5ος αιών)

 

Βρίσκεται πίσω ακριβώς, στη δυτική πλευρά

του νοτίου κλίτους και παριστάνει τον Άγιο

Δημήτριο μπροστά στο Κιβώριο με τα χέρια

υψωμένα σε προσευχή. Δεξιά μία γυναίκα

οδηγεί στον Μάρτυρα ένα παιδί κρατώντας

το από τους ώμους, ενώ αυτό απλώνει τα

χέρια του προς τον Άγιο. Είναι θαυμάσιο

ψηφιδωτό του 5ου αιώνα.

 

 

 

 

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΕ ΤΕΣΣΕΡΙΣ

ΚΛΗΡΙΚΟΥΣ (5ος - 7ος αιών)

 

Δίπλα στον μαρμάρινο τάφο του Λουκά Σπαν-

δούνη βρίσκεται το ψηφιδωτό που εικονίζει

τον Άγιο Δημήτριο ανάμεσα σε τέσσερις

κληρικούς που κρατούν ευαγγέλια. Τα πρόσω-

πα τουΑγίου και των δύο κληρικών που είναι

πλησιέστερα σ'αυτόν, όπως και το κάτω μέρος

όλων, έχουν καταστραφεί. Χρονολογείται μετα-

ξύ 5ου και 7ου αιώνα.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΕ

ΤΑ ΔΥΟ ΠΑΙΔΙΑ (7ος αιών)

 

Πάνω ακριβώς από το πηγάδι του αγιάσματος, στον πεσσό,

είναι το ψηφιδωτό που εικονίζει τον Άγιο Γεώργιο με δύο παιδιά.

Τα παιδιά, που είναι ντυμένα με χλαμύδα και δείχνουν αρχοντική

καταγωγή, απλώνουν σε ικεσία τα χέρια τους που είναι σκεπα-

σμένα με τα ενδύματά τους. Το ψηφιδωτό είναι του 7ου αιώνα.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΔΕΟΜΕΝΟΣ (7ος αιών)

 

Από την πίσω πλευρά του πεσσού του ιερού βήματος, στο

ψηφιδωτό, παριστάνεται ο Άγιος Δημήτριος προσευχόμενος. Το

κάτω μέρος του προσώπου και το επάνω του σώματος έχουν

καταστραφεί. Κάτω υπάρχει η επιγραφή "Υπέρ ευχής ού οίδεν

ο Θεός το όνομα".

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η ΘΕΟΤΟΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΟΡΟΣ (7ος αιών)

 

Στο πεσσό που βρίσκεται βόρεια - απιστερά του ιερού

βήματος υπάρχει το ψηφιδωτό που εικονίζει την Πανα-

γία στραμμένη δεξιά και απέναντί της στρατιωτικό άγιο

σε στάση προσευχής.

Η Παναγία έχει το αριστερό χέρι σε προσευχή και με το

δεξί κρατάει ανοιχτό ειλητάριο με την επιγραφή:

"Δέησις. Κύριε ο Θεός, εισάκουσον της φωνής της δεή-

σεώς μου, ότι υπέρ του κόσμου δέομαι".

Από πάνω προβάλλεται ο Χριστός από το ημικύκλιο

του ουρανού απλώνοντας το δεξί χέρι, από το οποίο

μία ακτίνα κατευθύνεται προς τη Θεοτόκο.

Ο προσευχόμενος άγιος πρέπει να είναι ο Άγιος Θεόδω-

ρος ο Στρατηλάτης. Κάτω από την εικόνα υπάρχει η

επιγραφή:"Ο εν ανθρώποις απελπισθείς παρά δε της

σης δυνάμεως ζωοποιηθής ευχαριστών ανεθέμην. Κλή-

μης".